Ondernemend Nederland: ‘We kunnen niet zonder arbeidsmigranten’

Ondernemend Nederland (ONL) is een organisatie die de belangen behartigt van ruim veertigduizend kleinere bedrijven. De leden zijn actief in diverse sectoren zoals horeca, bollenteelt en pluimvee. Het aandeel arbeidsmigranten varieert per sector van enkele procenten tot meer dan 50%. Voorzitter Erik Ziengs: ‘We kunnen niet zonder arbeidsmigranten.’

Terrasje in Assen

‘Bidfood, Sligro VHC Jongens zijn enkele bij ons aangesloten horecagroothandels. Bij VHC Jongens zijn 800 mensen in dienst waarvan 200 arbeidsmigrant. Bij de ondernemers in de Bollenstreek loopt het aandeel arbeidsmigranten op tot meer dan 50%. In de pluimveesector wordt ook een stevig beroep gedaan op arbeidsmigranten. Als ONL zitten we wat minder in de logistiek en techniek maar ik kan verzekeren dat ze ook daar niet meer zonder kunnen.’ Ziengs gaat verder: ‘Ik woon in Assen. Als ik op een terrasje zit, word ik steeds vaker in het Engels aangesproken. Ook de horeca kan niet meer zonder. Moet ik nog meer zeggen?’

Verziekte werkcultuur

Ziengs vreest voor de gevolgen van een rem op migratie. ‘Dat betekent onmiddellijk een probleem voor bedrijven. Als er door werkloosheid meer aanbod zou zijn, zou het probleem snel opgelost zijn. Dat is niet het geval. Er zijn onvoldoende handjes beschikbaar. Een tweede probleem is dat veel mensen in Nederland niet bereid zijn meer te werken dan ze nu doen. Het toeslagenstelsel biedt al snel een aantrekkelijk inkomensniveau. Dat ondermijnt de prikkel om meer te werken. Ten derde heeft de coronaperiode de nieuwe generatie die de arbeidsmarkt betreedt geen goed gedaan. Veel jongeren zeggen: ‘Ik wil minder werken omdat ik meer tijd voor mezelf wil. Maar ik wil wel hetzelfde verdienen.’ Kortom: we hebben een verziekte werkcultuur gecreëerd waardoor we ook mensen van buitenaf nodig hebben.’

Recessie

De gevolgen van een rem op migratie zijn niet mis. Ziengs: ‘Dat heeft direct impact. Als we niets doen aan de toeslagen en we gooien een rem op arbeidsmigratie, gaan we dat onmiddellijk voelen in de economie. De economische groei zal wegvallen en het betekent dat we afstevenen op een recessie. Van die gevolgen wordt niemand blij.’

Kapitaal werkgevers

Ziengs is duidelijk over de verantwoordelijkheid die werkgevers hebben. ‘Ik heb zeker gezien dat er helaas een categorie werkgevers is die zich niets aantrekt van het lot van arbeidsmigranten. Dat is killing! Elke werkgever heeft de verantwoordelijkheid goed te zorgen voor zijn mensen. Het is jouw kapitaal en daar moet je dus goed mee omgaan. Daar kan geen twijfel over bestaan. Op die verantwoordelijkheid mag -nee moet- je de werkgevers aanspreken. Ik heb voorbeelden gezien waarvan ik denk: ‘afschuwelijk’. Als ik zo met m’n mensen zou omgaan, zou ik me doodschamen als werkgever. Die moet je eruit pikken en aanpakken! Ook als arbeidsmigranten via een uitzendbureau worden uitgeleend, hebben werkgevers verantwoordelijkheid voor hun mensen. Gelukkig zie ik bij onze leden dat ze alles uit de kast halen voor een goede werk- en woonplek van hun arbeidsmigranten.’

Rol arbeidsinspectie en gemeenten

‘Daar waar het misgaat en werkgevers hun verantwoordelijkheid niet oppakken, ligt een rol voor de arbeidsinspectie. De wetgever heeft de duidelijk de kaders voorgeschreven wat een werkgever moet doen voor zijn mensen.’ Ziengs doet ook een appel op gemeenten. ‘Je zult veel toegankelijker moeten zijn voor ondernemers die huisvesting van hun medewerkers goed willen oplossen. Erg veel gemeenten doen moeizaam over het verstrekken van vergunningen voor tijdelijke huisvesting. Veel ondernemers willen goed doen voor hun mensen, maar krijgen dat gewoon niet voor elkaar.’